Có một điều càng lớn, mình càng nhận ra: chúng ta rất hay nói “để sau” với những người thân yêu nhất.
Để sau này rảnh sẽ về quê. Để công việc ổn hơn sẽ đưa cha mẹ đi chơi. Để khi nào có nhiều thời gian hơn sẽ ngồi bên cha mẹ lâu hơn một chút. Để dịp khác sẽ gọi về hỏi thăm, sẽ cùng nhau ăn một bữa cơm thật trọn vẹn.
Chúng ta cứ nghĩ mình còn nhiều thời gian. Cho đến một ngày mình trở về quê nhân dịp chạp mã, đi trên con đường đã quá quen thuộc, nhìn những mái nhà, những người quen cũ ai cũng già đi, tóc thêm phần bạc, nhìn những gia đình, những người con lâu ngày đi xa trở về quê thắp hương cho ông bà tổ tiên và nhìn ba mẹ càng ngày càng nhiều nếp nhăn, mình chợt nhận ra thời gian không nhiều như mình vẫn tưởng.
Những con đường ấy có thể mình đã đi qua rất nhiều lần. Ngày còn nhỏ, về quê chỉ thấy vui vì được gặp ông bà, được chạy chơi cùng anh chị em, được ăn những món quê quen thuộc. Lớn lên, mỗi lần trở về lại thấy con đường ấy mang một ý nghĩa khác. Vẫn những hàng cây, những mái nhà, những góc phố quen, nhưng có những người từng đứng ở đó giờ đã không còn nữa.
Quê nhà đôi khi là nơi giúp chúng ta nhận ra thời gian đã đi xa đến mức nào. Những ngày tháng Bảy, ở quê mình nhiều làng sẽ tổ chức chạp mã, những nén hương được thắp lên để tưởng nhớ ông bà, tổ tiên và những người thân đã khuất. Khói hương bay lên giữa không gian quen thuộc, người trong nhà cùng nhau chuẩn bị lễ, nhắc lại những câu chuyện cũ. Có những người thế hệ sau chưa từng gặp mặt, nhưng qua lời kể của cha mẹ, ông bà, họ vẫn có một vị trí trong ký ức của cả gia đình, cả dòng tộc.
Mâm xôi thịt và cháo, mỗi lần mình về quê mới có dịp ăn, hương vị không ở đâu có thể có được
Có lẽ đó là một trong những điều đẹp nhất của tình thân: người đã đi xa vẫn được nhớ đến. Một cái tên vẫn được nhắc lại, một câu chuyện vẫn được kể, một nén hương vẫn được thắp lên vào những ngày đặc biệt. Thời gian có thể khiến con người rời khỏi cuộc sống, nhưng không dễ dàng lấy đi tình cảm mà họ đã để lại trong những người ở lại.
Rồi từ những người đã đi xa, ta lại nghĩ đến những người vẫn đang ở bên mình.
Cha mẹ.
Những người mà chúng ta thường mặc nhiên nghĩ rằng sẽ luôn ở đó. Chúng ta lớn lên, rời quê, có công việc, có những dự định riêng và bắt đầu một cuộc sống của mình. Những cuộc điện thoại về nhà đôi khi ngắn lại, những lần trở về cũng thưa dần vì công việc và những bận rộn không tên. Chúng ta vẫn thương cha mẹ, chỉ là đôi khi cứ nghĩ rằng “để khi nào rảnh rồi về”.
Nhưng thời gian không đứng yên.
Cha mẹ cũng không đứng yên.
Một ngày nào đó, chúng ta có thể nhận ra cha mẹ đã già hơn rất nhiều so với lần mình trở về trước đó. Những câu chuyện từng nghe mãi thành quen, những lời nhắc nhở từng khiến mình đôi lúc thấy phiền, có thể đến một lúc lại trở thành những điều mình mong được nghe thêm một lần.
Mùa Vu Lan vì thế không chỉ là dịp để nhớ về những người đã khuất. Với mình, đó còn là một lời nhắc dành cho những người vẫn còn cha mẹ: hãy biết trân trọng những ngày tháng mình đang có.
Báo hiếu cũng không nhất thiết phải bắt đầu bằng những điều lớn lao. Có thể chỉ là một cuộc điện thoại về nhà, một lần trở về ăn cơm, một buổi chiều ngồi cạnh cha mẹ lâu hơn thường ngày, hay đơn giản là hỏi một câu rất quen thuộc: “Dạo này cha mẹ có khỏe không?”.
Những điều ấy hôm nay có thể chẳng có gì đặc biệt. Nhưng biết đâu sau này, chính những điều bình thường ấy lại trở thành những ký ức quý giá nhất.
Còn với những người đã mất cha mẹ, mùa Vu Lan có lẽ là một dịp để nhớ. Một nén hương, một lần trở về quê, một câu chuyện cũ được nhắc lại trong gia đình, hay chỉ đơn giản là ngồi yên một lúc và nhớ về những người đã từng thương mình bằng tất cả những gì họ có. Người đã đi xa không còn nhận được những món quà chúng ta muốn trao, nhưng tình yêu thương dành cho họ vẫn có thể tiếp tục được gìn giữ bằng cách chúng ta sống và đối xử với những người còn lại.
Mùa Vu Lan này, nếu cha mẹ vẫn còn, mong mỗi người chúng ta biết dành cho họ thêm một chút thời gian. Nếu ở xa, hãy gọi về hỏi thăm. Nếu có thể trở về, hãy trở về. Và nếu đang ngồi bên cha mẹ, hãy thử gác điện thoại xuống, ngồi thêm một lúc và nghe những câu chuyện quen thuộc mà có thể trước đây mình từng nghe bằng sự vội vàng.
Bởi càng trưởng thành, ta càng hiểu rằng điều cha mẹ cần đôi khi chẳng phải là những món quà lớn. Có khi chỉ là biết con mình vẫn bình an, vẫn nhớ đến gia đình và thỉnh thoảng còn muốn trở về dùng một bữa cơm cùng nhau.
Còn với những người đã không còn cha mẹ bên cạnh, mùa Vu Lan có lẽ là dịp để nhớ về. Một nén hương, một lần trở lại quê nhà, một câu chuyện cũ được nhắc lại trong gia đình… cũng đủ để tình thương tiếp tục ở lại.
Mong rằng sau mỗi mùa Vu Lan, chúng ta không chỉ nhớ về những người đã đi xa, mà còn biết yêu thương hơn những người vẫn đang ở bên mình. Để một ngày khi nhìn lại, điều còn lại không phải là những lời “giá như”, mà là sự bình yên vì mình đã kịp trao đi yêu thương khi còn có thể.
Vu Lan về, xin giữ trong lòng một lời nhắc thật giản dị: thương cha mẹ thì hãy nói, nhớ cha mẹ thì hãy về, và còn có thể báo hiếu thì hãy bắt đầu từ hôm nay.
